کتابخانه‌ی شهرداری | ویئی پوری، فنلاند اثر آلوار آلتو

MUNICIPALITY LIBRARY

در اواخر دهه‌ی ۱۹۲۰، ویئی پوری حدود ۹۰ هزار تن سکنه داشت و دومین شهر بزرگ فنلاند به شمار می‌آمد. در سال ۱۹۲۷ آلوار آلتو با طرحی تحت عنوان V.V.V. جایزه‌ی نخست مسابقه‌ی طراحی کتابخانه را از آن خود کرد. سایت ساختمان در اصل در یک خیابان واقع بود. پیشنهاد اول آلتو بنایی بود به سبک نئوکلاسیک؛ می‌توان موارد شباهتی میان طرح آلتو و کتابخانه‌ی شهر استکهلم کار گونار آسپلون مشاهده کرد. پاییز سال قبل از آن آلتو به سوئد و دانمارک سفر کرده و از جمله با گونار آسپلون آشنا شده بود. یک سال پس از آن که آلتو روی این بنا مشغول به کار شد، همه‌ی عناصر نئوکلاسیک را از طرح خود حذف کرد. در سال ۱۹۲۹ نسخه‌ی سومی برای کتابخانه ارائه داد که بنا به آن کتابخانه می‌بایست با فرهنگسرایی در دیگر سوی خیابان مرتبط گردد. البته، به دلیل بحران اقتصادی فنلاند، ساخت این پروژه با تأخیر بسیار مواجه شد.

در پاییز سال ۱۹۳۳ شورای شهر، پارک تورکّلی (Torkkeli) را به عنوان محل اصلی کتابخانه در نظر گرفت. در همان سال آلتو نقشه‌ی جدیدی برای کتابخانه طراحی کرد. کلاً چهار طرح مختلف و کامل به دست آلتو موجود است، که سه طرح اولیه در اصل، پلانهای ناکاملی به عنوان مراحل اولیه‌ی طرح نهایی محسوب می‌شوند. در سال ۱۹۳۴ ساخت کتابخانه آغاز شد، و در اکتبر سال ۱۹۳۵ کتابخانه رسماً به مرحله‌ی بهره برداری عمومی رسید.

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  مسابقه: کتابخانه‌ی هاید پارک لندن | هنرمعماری آنلاین

کتابخانه از دو بلوک همپوشان تشکیل شده است. کتابخانه‌ی اصلی در یکی از دو بلوک، و سالن اجتماعات در بلوک دیگر واقع است. نمای هر دو بلوک گچ سفید است. ساختمان سه مبدأ ورودی دارد: ورودی اول در سمت شمال واقع است، دربی مشرف به خیابان شرقی که از راه آن میتوان به قرائت خانه رسید، و درب زمین بازی که به بخش کودکان در ضلع جنوبی باز می‌شود. مبدأ اصلی ورودی در جایی است که هر دو بخش ساختمان با یکدیگر تلاقی می‌کنند. پلکان که پشت یک دیوار شیشه‌ای قابل رؤیت واقع است به طبقه‌ی دوم منتهی میشود. میگویند آلتو ادعا داشت که همسرش زیباترین پلکان جهان را طراحی کرده است: پلکان کتابخانه‌ی شهرداری ویئی پوری.

ساختمان از دید بیرونی محیطی بسته به نظر می‌رسد. ابعاد داخل بنا را ارتفاع طبقات مختلف تعیین کرده است. از راه سالن اصلی می‌توان به سالن اجتماعات رسید. هدف کاربرد سقف مواج چوبی ارتقاء کیفیِ آکوستیکِ سالن بوده است. بر خلاف سالنهای کنسرت، این سالن در هر دو جهت کار می‌کند، به نحوی که ارتباط متقابلی بین دو سمت سالن میسر شده است. بخش عمده‌ی کتابخانه‌ی اصلی را یک سالن بزرگ تشکیل می‌دهد که به یاری سطوح مختلف و پرده‌هایی به دو بخش امانت کتاب و قرائت خانه تقسیم شده است. آلتو به خصوص دغدغه‌ی نور کتابخانه را داشت. نورگیرهای سقفی استوانه‌ای مضمون اصلیِ نورپردازی در سالن جادار و نورگیر کتابخانه به شمار می‌آیند. البته چون این نورگیرهای سقفی از سقف بیرون می‌زنند، باغ پشت بام در پلان اصلی حذف شده است. در مجموع ۵۷ نورگیر سقفی مدور در سالن به کار رفته‌اند که قطر هریک ۸/۱ متر است. اشعه‌ی خورشید در عمق استوانه‌ها متفرق می‌شود ‌و به این ترتیب، کتابها از تابش مستقیم نور خورشید مصون می‌‍مانند و خواننده‌ها نیز با سایه‌های ناشی از نور مستقیم اذیت نمی‌شوند.

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  مجموعه‌ی مبلمان طراحی شده توسط آلتو (۱)

آلتو علاوه بر سقف شناورِ سالن اجتماعات، جزئیات اثاثیه و مبلمان کتابخانه را نیز طراحی کرده است: یعنی همه‌ی قفسه‌ها، پیشخوانها، پانلهای دیوار، دیوارهای جداساز منفرد، و لامپهای قابل تنظیم با نور منتشر و طرح منحصربه فردشان را به عنوان نقاط تأکید. در مجموع سه نوع چوب در ساخت اثاثیه‌ی کتابخانه به کار رفته است. دیوارهای آجری بیرونی ۷۵ سانتیمتر ضخامت دارند و همه‌ی بخشهای خدمات ازجمله لوله‌‍‌های دستگاه تهویه‌ی مکانیکی که در روزگار خودش خیلی هم مدرن به حساب می‌آمدند، لوله‌های آب گرم و لوله‌های حرارتی همه به همین دیوار متصل هستند. در بخش کتابخانه، رادیاتورهای پانلی نخست داخل سقف بتنی فشرده ساخته شده‌اند، و از این نظر شبکه‌ی متراکمی از لوله‌های حرارتی پشت سطح سقف وجود دارد.

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  منتفی شدن ساخت ۲۰طبقه هتل در ویلای نمازی/ پیشنهاد خرید این ویلا به وزارت راه

ویئی پوری، مثل همه‌ی دیگر مناطق کارلیا، پس از جنگ دوم به اشغال قوای شوروی درآمد، و امروز این شهر متعلق به روسیه است. کتابخانه‌ی آلتو در دوران شوروی آسیب فراوانی متحمل شد، اما هنوز کاربری اولیه‌ی خود را حفظ کرده است. بعد از سقوط دیوار آهنین میان شرق و غرب، یک بنیاد بین المللی با جمع آوری پول و اعانه خواهان بازسازی و مرمت کتابخانه شد، معذلک به دلایل اقتصادی انجام این کار باز هم به تعویق افتاد.

۱۳۹۶/۱۰/۱۱ ،۱۰:۲۸:۱۶ +۰۰:۰۰ ۵ تیر ۱۳۹۶|معمار معاصر دسته بندی ها|برچسب ها: , , , , , |