در جنوب خرم آباد، درّه‌ای باصفا وجود دارد که مملو از باغ‌های انار و انگور بوده و به درّه‌ی «گوشه» یا «شهنشاه» معروف است. بقعه‌ی شجاع‌الدّین خورشید، نخستین اتابک «لر کوچک» نیز در این محل قرار دارد و به همین علّت نیز شهنشاه نامیده می‌شود. این گردشگاه در حدود ۲۰ کیلومتری خرّم‌آباد قرار دارد و بر سینه‌ی کوه «هشتاد پهلو» قرار گرفته است و چشم‌اندازهای وسیع دشت «کره‌گاه» و «درّه‌ی خرم‌آباد» و پیچ و خم‌های رودخانه و دامنه‌های «سفید‌کوه» و «کوه یافته» جلوه‌های زیبایی شگفت‌آوری به آن بخشیده‌اند.

کاروانسرای گوشه (شهنشاه) در مسیر راهی قدیمی قرار گرفته که از طریق نهاوند و بروجرد و شاپورخواست (خرّم آباد فعلی) به‌ شهرهای خوزستان مانند شوش، دزفول، شوشتر و اهواز می‌رفته و از اهواز به چند شاخه تقسیم می‌شده است. این کاروانسرا بین کاروانسراهای «میرزا سیدرضا» در داخل شهر خرّم‌آباد و کاروانسرای «چمشک» واقع شده است. کاروانسراهای «میش‌وند»، «اوسر»، «چارتا» و «قلعه ‌رزه» نیز از جمله شبکه‌ی کاروانسراهای لرستان هستند. کاروانسرای گوشه در داخل روستای گوشه به فاصله ۵۰ متری شمال غربی مقبره‌ی شجاع‌الدّین خورشید، سرسلسله‌ی اتابکان لر کوچک واقع شده است.

به‌نظر می‌رسد بنای موجود کاروانسرای گوشه از دوره صفوی بوده و تعمیراتی نیز در دوره‌ی قاجار در آن انجام شده است. در حال حاضر قسمت‌هایی از آن تخریب شده، با این وجود پابرجاترین و سالم‌ترین کاروانسرای موجود در منطقه است، به این دلیل که این بنا تا چند سال اخیر کاربری داشته و روستاییان در آن زندگی می‌کرده‌اند و قبل از اینکه توسط سازمان میراث فرهنگی استان لرستان به عنوان کارگاه مرمتی تحت حفاظت قرار بگیرد، به‌عنوان انبارِ کاه از آن استفاده می‌شد. مردم منطقه این کاروانسرا را به‌عنوان «کاروانسرای شاه‌عباسی» می‌شناسند. کاروانسرای گوشه فاقد هر گونه تزئینات است و فقط، آجرکاری پوشش سقف حالتی تزئینی دارد. در بنای کاروانسرا نیز به تبعیت از سبک معماری حاکم بر کاروانسراهای عهد صفوی، محل‌هایی در هر اتاق برای بخاری تعبیه شده است. همچنین در ایوان ورودی اتاق‌های شمالی حیاط، محلی برای پخت و پز (باربیکیو) تعبیه شده است که با وجود همه‌ی سادگی، در نوع خود کم‌نظیر است. روشنایی اتاق‌ها به هنگام روز از طریق روزنه‌های سقف تأمین می‌شده است؛ شب‌هنگام نیز از پیه‌سوز شمع یا وسایل روشنایی‌بخش استفاده می‌شده که تهیه‌ی آن‌ها بر عهده‌ی مسافران بوده است. در کاروانسرای گوشه، محلی برای فضای سرویس بهداشتی و حمام مشاهده نشده است، ولی اخیراً از سوی سازمان میراث فرهنگی، که مدّتی به‌منظور مرمّت و بازسازی بخش‌هایی از تاق‌ها و قسمت‌های ریخته شده، در محل مستقر بودند، در گوشه‌ای از حیاط و نزدیک پلکان دسترسی به پشت بام با آجرچینی موقّت یک دستگاه سرویس بهداشتی تعبیه شده. مصالح ساختمانی اصلی بنای کاروانسرای گوشه، سنگ و آجر است. بدین صورت که دیوارها (بدون داشتن هرگونه پی) از سنگ‌های ریز و درشت رودخانه‌ای یا لاشه استفاده شده است.

⇓برای دیدن تصاویر بر روی عکس زیر کلیک کنید⇓

در همین ارتباط بخوانید!  طراحی داخلی هتل‌های معاصر (بخش چهارم) | علیرضا سیداحمدیان