چرا باید در شرکت در مسابقه فراخوان مسابقه طراحی انتخاب بهترین طرح برای ساختمان سبز مدیریت مهندسی و تحقیق و توسعه شرکت ساخت تجهیزات سپاهان احتیاط کنیم؟ نگاهی به نواقص یک مسابقه معماری

اختصاصی وبسایت خبری انتقادی هنرمعماری آنلاین


اخیراً خبر انتشار فراخوان مسابقه طراحی انتخاب بهترین طرح برای ساختمان سبز مدیریت مهندسی و تحقیق و توسعه شرکت ساخت تجهیزات سپاهان در فضای رسانه ای معماری کشور از طریق شهروند خبرنگاران و همراهان همیشگی هنرمعماری به گوش ما رسید. ما حسب وظیفه صحت و سقم خبر را بررسی و آنرا انتشار دادیم. واضح است که ما هر خبری را در این وبسایت خبری منتشر نمی کنیم و هیچ تمایلی نداریم بلندگوی کسانی شویم که در آینده به معماری ایران لطمه خواهند زد. اما انتشار یک خبر نیز به معنای تأیید آن خبر نیست. واضح است که خبررسانی نوعی افزایش آگاهی و اطلاع رسانی عمومی به جامعه معماران است و خیلی از اخبار صرفاً به دلیل بار آموزشی که دارند بازنشر می گردند. فراخوان مسابقه مذکور نیز در همین چارچوب قابل بحث است.

قبل از شروع بحث لازم است به نکته ای تأکید گردد. هر کاری قاعده و ادابی دارد و کار خبری نیز بدین منوال است. گاهی مشاهده می کنیم که برخی وسط خبر مردم نظر شخصی خود را می نویسند. یا مثلاً وسط خبر یک مسابقه نواقص آنرا می نویسند. این صحیح و علمی نیست. این باید برود بشود خودش یک مقاله تحلیلی در جایی دیگر بشود. جهت اخراج از دانشکده‌ی خبر همین تک حرکت کافیه. مثل تکل از پشت در فوتبال است!

به بیان ساده تر متأسفانه برخی به دلیل عدم تحصیلات و مطالعه در حوزه رسانه و خبر بدعت‌گذار عادات زشت و اسفناکی در حوزه‌ی خبر معماری شده‌اند، غافل و آگاهانه‌اش هم بماند. در کل کاری که برخی می‌کنند، گردآوری اخبار و نشر آن بصورت روزانه است که در بهترین حالت به ایشان قارچ نیوز می گویند. اصطلاحی معروف در حوزه رسانه. یعنی کسانی که صرفا به پخش خبر مشغول هستند و خود تولیدکننده خبر نیستند! همچون قارچ رشد می کنند و چون قارچ هاگ پراکنی می کنند. از این دست وبسایتها در ایران کم نداریم. تأکید می کنیم وبسایتها که بیشتر این رفتار در بین ایشان دیده می شود.

ما حق نداریم وسط خبر مردم تکل از پشت بزنیم. اگر مشکلی داریم باید برویم یک مقاله نقد و تحلیل بنویسیم و منتشر کنیم. اکثرا کسانی تکل می‌زنند که علم و قلمش رو ندارند… در حد دو نیم خط تکل می‌زنند که هم خبر را زده باشند، هم زیر سوال نرفته باشند. مثلاً مینویسند این رفاخوان مسابقه است…اما داخل فراخوان با فونت قرمز بولد شده می نویسند جوایز متناسب نیستند! داخل پرانتز هم نام خود را مینویسند. این صحیح نیست!

بدین دلیل ما در یک خبر، فراخوان مسابقه مذکور را منتشر کردیم و اکنون در این یادداشت به نقد و تحلیل این فراخوان می پردازیم.


فراخوان مسابقه طراحی انتخاب بهترین طرح برای ساختمان سبز مدیریت مهندسی و تحقیق و توسعه شرکت ساخت تجهیزات سپاهان خالی از اشکال نیست

۱- جای خالی مؤسسات حرفه‌ای در برگزاری مسابقات طراحی معماری

در نگاه نخست، ما در این فراخوان خلاء علمی حضور متخصصین معماری و با تجربه های برگزاری مسابقات معماری، خصوصا از نوع طراحی را به وضوح می بینیم. برگزارکننده هرچند با برگزاری این مسابقه قصد و نیت خیر داشته است اما شمای کنونی بیشتر شبیه نوعی زیرکی و سوءاستفاده از معماران است. اصولاً برگزاری اینگونه مسابقات معماری باید توسط نهادها و مؤسساتی مدیریت شود که از تجربه و دانش بالایی در این زمینه برخوردار هستند. برگزاری یک مسابقه معماری کار هرکسی یا اعضای دفتر فنی یک سازمان نیست. برخی فکر میکنند اگر داور با تجربه بیاورند کار تمام است اما این هم کافی نیست. چه بسیار مسابقات معماری که با داوران با تجربه شکست خوردند، به اهداف خدو نرسیدند، باعث سرخوردگی جامعه شدند، خود در جلسه داوری دچار اختلاف شدند، طرح منتخب داوران مورد پسند کارفرما که نبود بماند، اساساً با معیارها و چیزی که او در سر داشت در تضاد بوده است!

 

۲- نامشخص بودن داوران

داوران یک مسابقه طراحی معماری نه تنها باید گمنام و ناشناخته باشند که باید کاملاً شفاف باشند. عدم انتشار نام داوران نشانی از برنامه ریزی عجولانه رقابت دارد. مسابقات معماری با عجله به پیش نمی روند! برخی گمان می کنند انتشار نام داوران باعث گمراه شدن طراحان می شود، به نحویکه ایشان به شکلی طراحی می کنند که مورد پسند داوران است. شاید اینگونه باشد! اما همیشه اینطور نیست. کما اینکه با ترکیب داوران و ایجاد تنوع در دیدگاه های آنان می شود به راحتی این موضوع را حل نمود. به هر تقدیر عدم انتشار نام داوران این مسابقه، در وضعیتی که نام کمیته اجرایی به وضوح منتشر شده است باعث افزایش نگرانی و ریزش شدید شرکت کنندگان خواهد شد.

 

۳- معیارهای کلی برای داوری

وقتی کارفرمای مسابقه در کنار دست خود یک برگزارکننده حرفه ای مسابقات معماری ندارد، نه تنها داور را معرفی نمی کند که حتی معیارهای قضاوت خود را که همانا شاخص های طراحی اثر هستند را نیز معرفی نمی کند. یا اگر معرفی می کند بیشتر شبیه شوخی است. در مسابقه مورد بحث ما گفته شده است که شاخص های داوری یا همان معیارها مثلاً «نوآوری در هندسه» است. این چه معنایی برای یک معمار دارد؟ 

 

۴- نبود تفاوت بین دانشجویی و حرفه ای

اصولاً اگر در مسابقه ای بین دانشجویان و حرفه ای ها تفاوتی قائل می شوند این تفاوت ها باید عمیق باشند. اینجا تفاوتی وجود ندارد. تنها میزان جوایز برای دانشجویان شانه به شانه صدقه می ساید!

 

۵- عدم همخوانی بین جوایز و متراژ طرح

کارفرما در زمینی به مساحت ۴۰۰۰ متر مربع، ۵ طبقه طراحی اداری نیاز دارد. اما برای این متراژ، تنها ۱۰ سکه بهار آزادی در نظر گرفته است. از این ده سکه ۴ عدد سهم نفر اول است و الباقی تقسیم می شود. این عادلانه و حرفه ای نیست. این تعداد جایزه در حد طراحی یک المان است! هرچند ارزش مسابقه به جوایز نقدی آن نیست اما ما باید به طراحان احترام بگذاریم تا ایشان نیز به فراخوان ما احترام بگذارند. طراحان حرفه ای با این رقم به مسابقه نمی آیند و در نهاست تنها زمان و اعتبار کارفرما لطمه خواهد خورد. بهتر است کاری کنیم که جریان ساز شویم و نه باعث سرافکندگی!

 

۶- کمتر ۲۰ روز تا پایان مهلت ارسال آثار

آخرین مهلت ارسال آثار ۳۰ دی ۱۳۹۶ است. ایا ۲۰ روز برای طراحی یک بنای سبز که با سیستم های تجدیدپذیر کار میکند کافیست؟

 

۷- پرداخت وجه نقد برای ارسال اثر!

حقیقتاً این مورد می تواند به اعتبار گروه مپنا لطمه معنوی وارد سازد! پرداخت وجه نقد به میزان ۲۰۰/۰۰۰ تومان برای شرکت در مسابقه. دوستان عزیز باید مستحضر باشند که پرداخت وجه ورودیه صرفاً برای مسابقاتی غیر طراحی، مثلاً رقابت هایی که می خواهند بهترین بنای سال را از بین اثار ساخته شده برگزینند جایز است. مسابقات طراحی که ورودیه ندارند، در اینجا طراح باید وقت بگذارد، ماکت بسازد، اسناد را طراحی و تهیه کند، شاید برنده شود! او تا همینجا هم ریسک زیادی کرده است! اینکه ما از ایشان وجه ورودیه نیز مطالبه کنیم اصلاً حرفه ای نیست.

 

درخاتمه…

به هرحال ما در نیت خیر برگزارکنندگان این مسابقه تردیدی نداریم اما با اتخاذ این سیاستها و خطاها بعید میدانیم این مسابقه موفقیت آمیز باشد و طرحی اساسی دست کارفرما را بگیرد. احتمالاً در پایان تنها تعدادی آثار ضعیف به وی ارسال خواهد شد که نه تنها کار او را راه نمی اندازد که باعث از دست رفتن اعتبار طرفین ماجرا نیز خواهد شد. هم اعتبار گروه مپنا نزد معماران و هم توانایی معماران نزد مپنا.

۱۳۹۶-۱۰-۱۱ ۱۰:۲۷:۲۹ +۰۳:۳۰ ۳ دی ۱۳۹۶|مسابقات, نقد و نظریه, نگاه سردبیر دسته بندی ها|