اختصاصی وبسایت هنرمعماری آنلاین


مهندس جان ایده اولیه جایزه از کجا اومد؟

تعیین و اهدای جوایزی مثل کتاب سال کار وزارت ارشاد است. منتهی اونجا جای تقدیر از کتب هنر و معماری بسیار خالی است. رشته های وابسته هم چندان قوی نیستند. علیرغم اوج گیری ده ساله نشر کتب معماری و هنری، این کتب در محاسبات وزارت ارشاد جایگاهی ندارند. این باعث شد که ما به فکر فرو برویم. انجمن مفاخر معماری ایران به خاطر رسالتی که در حوزه معماری و شهرسازی دارد و به خاطر فضای رشدی که در این موضوع دید وارد شد و تلاش کرد نوعی فرهنگ سازی انجام دهد.

اسم فرعی جایزه دوسالانه کتاب رو گذاشتین جایزه کتاب دکتر مزینی. چرا منوچهر مزینی؟

خب دکتر مزینی پیشکسوت تألیف و ترجمه بود. ایشون سال ۱۳۸۱ فوت شدند اما خیلی از بچه هایی که الآن دست به قلم هستند در واقع شاگرد ایشون بوده اند. حالا کاری ندارم که کتب ایشون رو خیلی از بچه هایی خوندند و میخونند که اصلا ایشون رو ندیده اند! خب کتب ایشون نقش سازنده ای در معماری ایران داشتند. یه نکته مهم اینه که ایشون به عنوان یک معمار حرفه ای، هم دست به قلم بود و هم به اخلاق پایبند بود. من فکر میکنم زنده نگه داشتن نام چنین مردی خیلی مهم است. البته همان موقع پیشنهاداتی مطرح شد. رأی گیری کردیم و مزینی انتخاب شد.

یه شبهه در مورد جایزه دکتر مزینی مطرح است و اون داوری آنهاست. داوری کتب با چه کسانی است؟

ببینید همگی از مؤلفین و مترجمین معماری و شهرسازی هستند. افراد خارج از حوزه نداریم. این جایزه خیلی تخصصی است، داوریش هم کار متخصصین است.افرادی بودند که به دست به قلم بودن معروف هستند و اینجا داوری هم می کنند. شرایطی هم دارند تا بیایند. مثلا همگی استاد دانشگاه هستند. با اخلاق هستند. خودشون نباید در این دوسالانه کتابی ارایه کنند. خیلی ها اینو قبول نمی کنند. البته دعوت می کنیم و روشن شون میکنیم و اینها هم شروع میکنند به خوندن تک تک کتابهایی که اومده. کار سخت و زمان بری است.

چرا اسم هاشون رو نمی گویید؟

ببنیدی اینکه اسامی داوران اعلام نمیشه علت داره. اینها هم ردیف و همکار کسانی هستند که کتاب می نویسند و می فرستند به جایزه. می خواهیم حاشیه نشود. به هر حال همکار هستند. توقعاتی ممکن است به وجود بیاید. خدا رو شکر تا الان هم اگر اعلام نکردیم مشکل و اعتراض خاصی هم نداشتیم. احساس می کنم خود معماران مسئله را درک می کنند.

در همین ارتباط بخوانید!  فیلم: نگاهی به مجموعه کتابهای اندیشه معماران معاصر ایران | عیسی ذکائی و پرهام ادیب پور

یک نکته مهم اینه ما روی محتوا و مطالب خود کتاب تمرکز می کنیم نه اسامی روی جلد. این خیلی مهمه. ممکن است یک استاد خیلی معروف و دست به قلمی به خاطر داوری، جایزه را به جوانی که روزی شاگرد خود او بوده ببازد. خب اینها پیشکسوت هستند، مدعی هستند و توقعاتی هم دارند. اگر داوران افشا نشوند بهتر است. به هر حال هرکسی ممکنه یک سال کتابی هم بنویسه که ضعیف باشه یا شانس اون، اون سال هرچی کتاب قوی هست بیاد تو بازار. خب ایشون امسال منطقا می بازه هرچند پیشکسوت است.

در تیم داوری تون گرافیست و متخصص چاپ و نشر هم دارید؟ به هر حال کتاب که فقط محتوا نیست.

ببینید این مسابقه آزاد است. ما محدودیت نداریم. محدودیت نظری نداریم. این خیلی مهم است. جوایزی در ایران داریم که مشخصا به بعضی نظریه ها جایزه می دهند. ما تخصصی رفتار میکنیم. در هر موضوعی.

آقای حقیقی داور شما نیستند؟

آقای ابراهیم حقیقی جزء مسئولین تصمیم گیرنده هستند اما همانطور که گفتم ما داور غیر معمار نداریم.

 

 

خودتون فکر می کنید بزرگترین دستاوردتون در این هشت سال چی بوده؟

من فکر می کنم دامنه تألیف و ترجمه کتب معماری و شهرسازی زیاد شد. البته این تنها به دلیل دوسالانه نیست. کلا در معماری مون هم کیفی رشد داشتیم و هم کمی. تعداد دانشجویان زیاد شد. ارتباطات بین المللی زیاد شد. کلی از بچه ها رفتند آن طرف و برگشتند و برای ما نوشتند. آمارهای عجیبی هم در این زمینه مطرح است. ناگهان بحث تغذیه فکری این همه دانشجو مطرح شد. مسائل اجتماعی مطرح شد. به هر حال برد معماری از سنگ و بتن فراتر رفت و ما امروز چندین شاخه تخصصی کتب معماری داریم.

ما شاهد رشد شرکت کنندگان جایزه هم بوده ایم. دوره اول که بین سال ۸۷ تا ۸۸ رقابت می شد و جشن در سال ۸۹ برگزار می شد، کلا ۹۶ کتاب به دبیرخانه رسید و ۲۶ اثر هم بالا اومد و تقدیر شد. الان که دوره چهارم هستیم ۱۹۸ اثر دریافت کردیم. میدونید خوندن همینها چقدر کار است؟ ۸۸ عدد از اینها همان دور اول حذف شدند. علت حذف خیلی پیچیده نیست. اینها چاپ اول نبودند. کتابی که برای جایزه میاد باید در این بازه زمانی دوساله، چاپ اول شده باشد.  بعضی هاشون چندان با معماری و شهرسازی ارتباط نداشتند. بعضی در حد دوسالانه نبودند خیلی ضعیف و سطحی کار کرده بودند. داوری ما هم دو مرحله ای است.  مرحله اول که به دلایل بالا کارها حذف میشن. مرحله دوم حذفی نداریم و رتبه بندی میشن. الآن ما در ۱۷ گرایش کتاب معماری و شهرسازی داریم. ۱۷ گرایش شوخی نیست. دقت کنید ما به خاطر انجمن و بودجه و اینها اصلا تبلیغات نمی کنیم. بچه ها تو اینترنت میذارن و برخی دوستان بازنشر می کنند. تبلیغات حرفه ای نداریم.

در همین ارتباط بخوانید!  اعلام برنامه‌ی نوزدهمین دوره‌ی جلسات هم‌اندیشی

توصیه شما به شرکت کنندگان دوره های بعدی چیه؟

ببینید ما گاهی حرف هایی میشنویم مبنی بر اینکه فلان کتاب ده بار تجدید چاپ شد اما در جایزه رتبه نیاورده. ببینید تیراژ مهم نیست. ممکن است یک کتابی توسط دانشجویان یک استاد خریداری بشه و ده بار تجدید چاپ بشه. تیراژ که مهم نیست. مثلا روی کتاب میزنند چاپ دهم. چاپ دهم در دو سال. البته بد نیست ولی برای ما معیار نیست. معیار اثرگذار بودن کتابه. معیار جریان ساز بودن کتابه. ما کتبی داشتیم که وقتی ما منتخب شون کردیم چاپ اول بودند الان به چاپ هفتم و هشتم هم رسیدند. خب این افتخاره. برای همه ما افتخاره. برای معماری ایران که چنین جایزه ای داره افتخاره. نشون میده تیم ما خوب انتخاب کرده. محتوا از نظر ما خیلی مهم است. اگر یک نفر بیاید و تحلیل کند به راحتی متوجه این موضوع می شود. کاش یکی این برندگان دوره های قبلی ما را تحلیل کند، یک نفر بی طرف، نه از سمت ما، و ببیند این منتخبین ما چه کردند. مولفین شون الان کجا هستند. اونوقت اثرگذاری جایزه بیشتر معلوم میشه.

 

 

افق خودتون رو کجا میدونید؟

اول اینکه جایزه ادامه دار شود. متوقف نشود. نسل بعدی بیاید و کار را جلو ببرد. بیشتر با مؤلفین و ناشران آشنا شویم. خوشون هم نترسند و بیایند. نگران نباشند که می بازند. این یک تجربه است. مهم رخداد است که برگزار می شود و جلو برود. امیدواریم در سایر حوزه ها و حرفه ها و هنرها هم جوایز مشابهی شکل بگیرد. شنیدم سینما هم دارد یک جایزه ای برای کتاب راه می اندازد. بین المللی شدن هم جالبه منتهی با دستان خالی سخت است.

در همین ارتباط بخوانید!  گزارش تصویری از چهارمین دوسالانه کتاب معماری و شهرسازی ایران(جایزه دکتر مزینی)

 

ما اعتقاد داریم هرکس خطی میکشه عاشقه. انسان اولیه که خطی کشید، عاشق بود. انسان عاشق خط میکشه. حالا چه خط معماری بکشه چه خط نوشتاری. انسانِ با دغدغه خط میکشه. نباید این انسان را سرخورده کنیم.ما به این عشق احترام می گذاریم.

 

رویکرد ما کلا تشویقی است نه محکوم کردن و تخطئه. برای ما تشویق همه کسانیکه زحمت کشیده اند مهم تر است. فکر میکنیم اینجوری رشد بیشتر و بهتری داریم. ممکنه بعضی ها هم که دیگه خیلی حرفه ای هستند ناراحت بشوند. ما نمی خواهیم جرأت رو از جوانان اهل قلم بگیریم. ما در این جایزه از خیلی از کتاب ها و مولفان تقدیر کردیم، سپاسگذاری کردیم صرفا به خاطر اینکه حضور و فعالیت کرده اند هرچند رتبه ای به دست نیاورده اند.

ما اعتقاد داریم هرکس خطی میکشه عاشقه. انسان اولیه که خطی کشید، عاشق بود. انسان عاشق خط میکشه. حالا چه خط معماری بکشه چه خط نوشتاری. انسانِ با دغدغه خط میکشه. نباید این انسان را سرخورده کنیم.ما به این عشق احترام می گذاریم.

سوال آخر. تأخیر اعلام برندگان این دوره علت خاصی نداشت؟

نه صرفا روال طولانی بررسی آثار و رویدادهای ملی باعث شدند. اول اینکه انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد. دوم ماه رمضان بود و نمیشد مردم را جمع کرد. سخت بود. الان دو هفته است که کار تمومه، دعوت نامه ها هم رفته منتهی گفتیم بگذاریم بعد ماه رمضان و فصل امتحانات  که همه بدون دغدغه حضور داشته باشند. ما جای بزرگ نمیتونیم بگیریم. پول سالن نداریم. از شرکت کنندگان در جایزه یا مردم پول نمی گیریم. همین دو میلیون پول سالن هم باید با کمک دوستان جور کنیم. سخت است به هر حال اما ما تا توان داشته باشیم ادامه می دهیم.