(THE Modern AMERICAN HOUSE (Part 5

LOUIS KAHN

KORMAN HOUSE, 1971-1973

خانه‌ی شخصی همواره برای لویی کان موضوع دردسرآفرینی بود؛ چنین می‌نماید که او بین دو رویکرد مختلف نسبت به این مسئله در نوسان بود: گاه به آن به چشم فرمی آزاد می‌نگریست و گاه آن را یک سازه‌ی سازمانی خرد و کوچک در نظر می‌گرفت. خانه‌ی فیشر (۱۹۶۰) نمونه‌ای است از رویکرد نخست، در حالی که رویکرد دوم را بهتر از همه می‌توان در خانه‌ی ساخته نشده‌ی موریس مشاهده کرد که در سال ۱۹۵۸ برای مونت کیسکو در نیویورک طراحی شد. می‌توان درباره‌ی این مطلب به بحث نشست که کان فقط در دو خانه تعادلی میان این دو رویکرد متضاد به وجود آورد: خانه‌ی ساخته نشده‌ی ادلر (۱۹۵۴) و خانه‌ی کورمن که در ۱۹۷۱ آغاز شد و در آستانه‌ی مرگ کان به پایان رسید.

شکوه و زیبایی خانه از خود مکان پروژه آغاز می‌شود: هفتاد هکتار مرغزار نسبتاً دست نخورده، پر از درختان برگ‌ریز بزرگ، که از همه طرف با حصارهای چوبی و محوطه‌های پرورش اسب احاطه شده است. پیوند نزدیک و محرمانه‌ای که میان سایت و نقشه‌ی دومحوری ساختمان برقرار است، برای محتوای شاعرانه‌ی پروژه اهمیت اساسی دارد. به همین منظور، پنجره‌های شیشه‌ای بزرگ در هرقدم نگاه بیننده‌ای را که از اتاقی به اتاق دیگر پا می‌گذارد، به مناظر پیرامون معطوف می‌کند.

در همین ارتباط بخوانید!  خانه‌ی بروجردیهای کاشان

اتاقهای خانه‌ی کورمن که برای یک خانواده‌ی خونگرم شش نفره (یک زوج و چهار پسرشان) ساخته شدند، حول یک راهرو پلکانی سرباز پهن و بزرگ واقع شده‌اند. پلکان شکوهمند چوبی، آزاد بوده و در راستای ارتفاع خود مقید نشده است. این پلکان تخته پوش که با ۹ پایه‌ی چوبی مربع نگه داشته شده و نرده‌هایی از جنس درخت بلوط دارد، به راه پله‌‎ی کشتی شبیه است. پلکان چوبی دومی نیز که به همان سنگینی است، در مرکز خانه حمام اصلی طبقه‌ی اول را به خلوتگاه متصل می‌کند. این شاهکارهای باشکوه از چوب صنوبر ساختمانی، به خوبی با چارتراشهای بلوط یک اینچی که تا طبقه‌ی دوم، در سراسر کف و دیوارها به کار رفته‌اند، هماهنگی پیدا کرد‌ه‌اند.

کان در این آخرین خانه‌ی خود، از طریق نمود درونی پله‌ها و جلوه‌ی بیرونی هسته‌های خدماتی، موازنه‌ی افسانه‌ای میان عناصر «خدمت دهنده» و «خدمت گیرنده» را تقریباً به طور کامل حفظ می‎کند. چهار دستشویی با قاب چوبی، پشت به پشت یکدیگر در طول محور جناح مختص پسرها، واقع شده‌اند.

در همین ارتباط بخوانید!  مارک مَک

موقعیت سه میل دودکش آجری آنها با قالب چهارمربعی خانه که تا اندازه‌ای ذهن را به سوی دودکش‌های دوبه‌دو متقارن تالار استرتفُرد در ویرجینیا معطوف می‌کند، در تضاد قرار می‌گیرد. اشاره به تالار استرتفرد در اتاق نشیمن شکوهمند، با پنجره‌های شیشه‌ی تخت دوازده فوت مربعی آن، قوت بیشتری می‌گیرد. دو دودکش این نما را برهم می‌زنند و با برآمدن از اسکلت چوبی در ارتفاع‌های اندکی متفاوت، عدم تقارنی در تقارن دیگر بخش‌های خانه به وجود می‌آورند.

کان این بازی با تقارن و عدم تقارن را در اتاق خواب اصلی  و محوطه‌ی سقف که پشت میله‌ی دودکش جنوب شرقی واقع است، ادامه می‌دهد. کان در آغاز قصد داشت این امر را با کرکره‌های چوبی که درون دیوار تعبیه می‌شدند و اتاق خواب اصلی را از بخش بالایی اتاق نشیمن جدا می‌کردند، تکمیل کند، ولی متأسفانه کارفرما بر این ارتباط و جلوه پافشاری ورزید.

ابزارهایی از این دست برای کان اهمیت ویژه‌ای داشتند، زیرا به او امکان می‌دادند هر ساختمان را همچون قطعه‌ی بزرگی برای فرنگی سازی تصور کند. این تشبیه دور از ذهن، در خانه‌ی کورمن در اصرار کان برای پانل بندی اجزای غشای بیرونی نمود پیدا می‌کند (به گونه‌ای که در تقابل با روکش کاری عمودی از چوب سرو قرار گیرد که به طور کلی در سراسر خانه مورد استفاده قرار گرفته است).

در همین ارتباط بخوانید!  خانه کورفر سوئیس | مارسل برویر

خانه با وجود نقشه‌ی دومحوری خود، هنگام گردش بیننده در گوشه و کنار آن، پیوسته تغییر پیدا می‌کند. این عدم تقارن، همراه با یک ردیف درخت کاج که هنگام تکمیل ساختمان کاشته شدند، موجب  هماهنگی و یکپارچه شدن فرم نسبتاً خشک و خشن ساختمان با زمین مواج اطراف می‌شود.

روکش تخته پوش عمودی و زوارآلات چوبی همسطح، به خانه شکل و شمایل پوسته‌وار فشرده و منسجمی می‌دهد که با دودکش‌های سنگین آجری، تضاد نیرومندی دارد؛ دودکش‌ها از تراس‌هایی با کف آجری برآمده‌اند که خانه را در برگرفته و تا آشپزخانه و اتاق صبحانه گسترش یافته‌اند. همه‌ی شومینه‌ها که از ماده‌ی مشابه‌ی ساخته شده‌اند با قوسی از آجر آب ساب پوشیده شده‌اند و فقط شومینه‌ی اصلی در اتاق نشیمن، در کنار خود محلی برای نشستن دارد.

خانه‌ی کورمن، همانند همه‌ی خانه‌های کان، در زمینه‌ی استفاده از مصالح، تلاشی است قابل قبول برای احیای خلوص ماهوی فرهنگ فرقه‌ی شِیکِر.