معرفی پروژۀ «مسجد سپاهان شهر» اثری از علیرضا اقدمی، سپیده شکرچی زاده، فرناز ناصری بروجنی ( مهندسان مشاور فرم) ( از اصفهان)

از مجموعه آثار منتخب دومین دوسالانه ملی و شهرسازی و طراحی داخلی ایران (۱۳۹۵-۱۳۹۳) پروژه های اجرا شده و نشده


خلق ” مسجد ” با در نظر گرفتن حداکثر ارتباط معماری پروژه و فضای شهری ، مردم واری ، خلق حداکثر کیفیت فضایی وبصری و ارتباط فرم معماری و کاربری ،اهداف اصلی شکل گیری ایده می باشد . ایده پروژه شامل بازتعریف الگوی مسجد در مقیاس محله در بافت مدرن و شطرنجی سپاهان شهر با رویکرد برونگرایی و خلق و تداوم فضای شهری است به نحوی که ازنظر معناگرایی ، پروژه راهی است که از زمین شروع و به آسمان ختم می شود ، نوعی عبور از ماده به معنی که گویی راه بالارفتن و عروج را در خودشناسی و رفتن به عمق جستجو می کند . دراین راستا شکل گیری هندسه پروژه با توجه به حفظ و تأکید محورهای طولی و عرضی سایت ( آکس ) و قراردادن حجم اصلی در مرکز با رویکرد “مرکزی متعیّن که همه چیز از آن آغاز و بدان ختم می شود” صورت پذیرفته است. افزایش نفوذپذیری و امکان ارتباط مستقیم مردم و شهر (بوستان) در تراز پایین و تغییر و تکامل تدریجی هندسه مربع پایه (برگرفته از خطوط سایت) به مربع روبه قبله در حالی که به لحاظ بصری سعی در کاهش ماده و افزایش فضا دارد ، نیز در همین راستا شکل می گیرد. پروژه حدفاصل محله و شهر است . به همین جهت از یکسو فضای سبز بوستان در سایت نفوذ می کند و از سوی دیگر محله با حرکات نرم و شیبراهه و با استفاده از کدهای موجود (شیب طبیعی) در پروژه تداوم می یابد. اگرچه عدم استفاده از دیوار با نشان سمبلیک بی زمانی و بی مکانی عبادت و حضور مداوم خداوند در زندگی بشری بدون حدومرز می باشد اما به منظور تأکید استعاری ، تعریف ورودی های پروژه دقیقاً بر روی محورهای طولی و عرضی (آکس) قرار گرفته است . این مهم در ارتباط محله با بوستان (ارتباط شرقی-غربی) بی واسطه ، مستقیم و در مسیری کوتاهتر است که در عبور از زیر مسجد در قالب فرم چهارطاقی ایرانی با سبزینه ، آب (حوض) و نورپردازی شب تلطیف گردیده است . عبور در محورشمالی جنوبی با واسطه است، در بخش شمالی فضاهای فرهنگی و جانبی در قالب گودال باغچه یادآور حس معماری سنتی ایرانی و در بخش جنوبی پارکینگ برای تفکیک حوزه های مداخله سواره و پیاده در نظر گرفته شده است . لازم به ذکر است دسترسی سواره به مسجد برای امور خدماتی ، تأسیساتی و پذیرایی از این محل صورت می گیرد. ورودی تراز زیرزمین یادآور مفهوم لزوم رفتن به درون و عمق برای فراهم شدن امکان صعود و عروج است در حالی که در ورودی حجم اصلی (مکعب) خلق پیش فضا با گشایش تدریجی و لایه لایه یادآور تزئینات مقرنس ورودی مساجد سنتی است که البته حضور شیبراهه ورودی از سمت محله علاوه بر تسهیل ارتباط شهروندان با پروژه در ایفای نقش سمبلیک جدایی از زمین (ماده) و ورود به فضای اصلی (معنی) را نیز در خود خواهد داشت. استفاده از خطوط پیوسته و تداوم شهر در سایت به منظور نشان دادن جهان بینی اسلام در اتحاد ملت مسلمان و پیوند زندگی روزمره و عبادت و بهره برداری از حجم یک مکعب سفید در زمینه سبز نشانگر مفهوم “توحید” می باشد .استفاده از سبزینه در جهت پایداری، تلطیف اقلیم گرم ، چشم نوازی ، استفاده از مظاهر خداوند ، کنترل آبهای سطحی و … می باشد. در طراحی پروژه کوشش گردیده است نظام کالبدی و سلسله مراتب فضایی با بهره مندی از عناصر آشنای معماری ایرانی همچون صفه ، گودال باغچه ، چهارطاقی ارتباط معماری روز مساجد ایران را با نمونه های سنتی معماری ایرانی نشان دهد ، در حالی که حجم اصلی سادگی ، بی پیرایگی ، حس تعلیق و سبکی و در عین حال خلوص مکعب ساده و بی تکلف (کعبه) را در ذهن تداعی می نماید. در بدنه بیرونی و داخلی از تزئینات اندک و صرفاً نوشته دقیقاً مطابق شکل و محتوای استفاده شده در مساجد دوره سلجوقی (مسجد جامع اصفهان ، هفتشویه ، برسیان) استفاده گردیده است .با هدف خوانایی حداکثری و بهره مندی از تعادل بصری از “مناره” به عنوان نشانه شهری به نحوی استفاده گردیده است که در عین تنوع منظر شهری در شب و روز ، نقش دعوت کنندگی بنای مذهبی نیز تأکید گردد . بدیهی است علی رغم استفاده از دو محور عمود برهم در پروژه از ترکیبی متعادل بجای متقارن با هدف پویایی بیشتر استفاده شده است. در فضای داخلی پروژه با توجه به شرایط ورودی ، ورود به شبستان رو به قبله و با ایجاد کمترین حواس پرتی برای نمازگزاران به صورت متقارن و با حداکثر تأکید بر جهت قبله طراحی شده است . اگرچه تفکیک جنسی  آقایان و بانوان در دو سطح مختلف صورت پذیرفته ولی به منظور تجمع عادی و روزمره نماز گزاران امکان استفاده از طبقه همکف و تفکیک توسط تجیر نیز وجود دارد. در فضای داخلی پروژه از دو بالابر برای راحتی استفاده کنندگان پروژه در نظر گرفته شده است.ضمنا شرایط طراحی محراب و عقب نشینی طبقه اول (بانوان) به گونه ای است که صفوف دچار مشکل نشده و در عین حال نور سقف به تلطیف فضای نماز و محراب منجر می گردد. اگر چه طراحی پروژه در مراحل اولیه بسر می برد لیکن به نظر می رسد استفاده از اسکلت بتنی با قاب خمشی و تهویه مطبوع با بهره مندی از کنترل هوشمند و امکان استفاده از انرژی خورشیدی راهکارهای مناسب برای پروژه می باشد. در حالی که با قرار گیری تاسیسات در موتورخانه مزاحمت بصری در بام پروژه نیز وجود نخواهد داشت.

مسجد سپاهان شهر

طراحان: علیرضا اقدمی، سپیده شکرچی زاده، فرناز ناصری بروجنی ( مهندسان مشاور فرم) ( از اصفهان)

همکاران طراحی: نسیم عبدلی، سمیه سعیدی

ارائه: احسان حسینی، سمیه سعیدی، نسیم عبدلی

کارفرما : شرکت جهاد خانه سازی (مسابقه محدود طراحی مسجد محلی سپاهان شهر)

محل پروژه: اصفهان – سپاهان شهر- پارک مرکزی

پست الکترونیکی: fazarahmanzar@yahoo.com

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  یادبود دکتر محمد علی مرادی برگزار می گردد

 

۱۳۹۷-۴-۱ ۲۲:۴۲:۰۵ +۰۴:۳۰ ۱ خرداد ۱۳۹۷|بتن, بتن, خاورمیانه, فرهنگی, معماری امروز دسته بندی ها|برچسب ها: , , |