معرفی پروژۀ «طرح پله انگلیسی(Transformer Staircase)» اثری از حسام حسنی پور ( از تهران)

از مجموعه آثار منتخب دومین دوسالانه ملی و شهرسازی و طراحی داخلی ایران (۱۳۹۵-۱۳۹۳) پروژه های اجرا شده و نشده


  • “جعبه پله” چیست؟
  • چه چیزهایی اساس تشکیل دهنده‌ی پله هستند؟
  • چگونه مفهوم متداولِ پله- انتقال عمودی- با مفاهیم دیگری پیوند می‌یابد؟
  • چگونه پله در ارتباط‌ با پیرامون خود، عملکردهای دیگری (علاوه بر انتقال عمودی) می‌یابد؟
  • آیا انسان بعنوان کاربرِ پله، می‌تواند این المانِ معماری را درجهت نیازهای عملکردی در بستر اجتماعی، بکار گیرد؟

طرح پیشنهادی با نگاهی پدیدارشناسانه به جعبه پله از طریق مطالعه‌ی عناصر اساسیِ آن، تلاش در ارائه‌ی تعریفی فلسفی و جدید از این پدیده دارد. این مطالعه، مفهوم “جعبه” را بواسطه‌ی تغییر ساختار و جابجایی عناصر سازنده‌ی آن، به “جعبه پله” تبدیل می‌کند. جعبه‌ی مذکور از قاب‌های کنارهم تشکیل شده‌است که نسبت به یکدیگر قابل جابجایی هستند و می‌توانند در ترازهای ارتفاعیِ گوناگون قرار گیرند. درنتیجه، این طرح از جوهره‌ی اساسیِ پله (انتقال عمودی) برای بازتعریفِ پدیده‌ای بهره می‌گیرد که از خودِ مفهوم انتقال عمودی تشکیل شده‌است. قاب‌ها با جابجایی عمودی نسبت به یکدیگر، “پدیده‌” ای را بوجود می‌آورند که مفهوم پله را در عملکردِ آن تجسم می‌بخشند. درنتیجه‌ی چنین جابجایی، قاب‌ها با قرارگیری در ترازهای مختلف، موجود جدیدی را خلق می‌کنند که می‌تواند عملکردهای جدیدی را همراه با کاربران جدید در خود جای دهد. بدین ترتیب نوع دیگری از پله، از جابجاییِ قاب‌های تشکیل‌دهنده‌ی جعبه پله نسبت به یکدیگر پدید می‌آید که مناسب برای عملکرد جدیدی است. اکنون “جعبه پله” به موجودی فراتر از خود تبدیل شده و با خلق فضایی بعنوان بستر رویدادهای اجتماعی، به خود بازمی‌گردد. چنین ایده‌ای، سبب خلق جعبه پله‌ی “متغیر”ی می‌شود که قابلیت تبدیل از موقعیتی به موقعیت دیگر، جهت پاسخ به نیازهای عملکردی و اجتماعی متفاوت داشته و “Stairsformer* (جعبه پله‌ی تبدیل‌شونده) نام دارد.

موقعیت ۱: “جعبه” در ابتدا بصورتی درک می‌شود که می‌تواند عملکرد یک راهرو، یک مکان سایه‌دار و یا یک ایستگاه را در خود جای‌دهد.

موقعیت ۲: “جعبه پله”، انتقال عمودی از سطحی به سطح دیگر را ممکن می‌سازد.

موقعیت ۳: نوع دیگری از جعبه پله با داشتن سطوح مکث میانی، بعنوان مکان ایستادن و سکویی برای تماشای محیط، حاصل می‌شود.

موقعیت ۴: جعبه پله به مکانی برای گفتگو، اطلاع‌رسانی، سرگرمی و … تبدیل می‌شود و بستری برای تعامل اجتماعی پدید می‌آورد.

موقعیت ۵: جعبه پله به عنصری یادمانی (المان) برای رویدادهای اجتماعی تبدیل می‌شود و کارکردهای مختلفی نظیر ایستگاه تبلیغاتی، محل نمایش اشیاء و بستر وقایع و مراسم اجتماعی نظیر جشن کریسمس، به خود می‌گیرد.

موقعیت ۶: جعبه پله به مکانی مستقل با کارکردی درونی تبدیل می‌شود. صحنه‌ی مرکزی با سکوهای تماشاچیان در دو طرف، صحنه‌ای برای اجرای تئاتر و موسیقی فراهم می‌کند.

این “مخلوق” در موقعیت‌های گوناگون، نقاط دید متفاوتی را به محیط پیرامون بدست می‌دهد و همچنان، همچون پیکره‌ای زنده و پویا، بصورت‌های متفاوتی از جانب محیط، درک می‌گردد.

“جعبه پله‌ی تبدیل‌شونده” با قابلیت نصب در فضاهای خارجی و داخلی، در تعریف عملکردهای مختلف به محیط کمک می‌کند. فضاهای داخلی نظیر سالن‌های آموزشی، مجموعه‌های تجاری و آتریوم‌ها، گالری‌های هنری و …، دراین رابطه قابل برشمردن هستند، همچنین فضاهای خارجی نظیر میادین شهری، فضاهای باز دانشگاهی، فضاهای باز و تفرج‌گاه‌های عمومی از قبیل پارک‌ها، خطوط ساحلیِ رودخانه‌ها و …، قابل‌ذکر هستند.

فرایند ساده‌ی نصب جعبه پله برای قرارگیری در موقعیت‌های گوناگون، با جزئیات اجراییِ قاب‌های تشکیل‌دهنده، به شرح زیر امکان‌پذیر می‌شود:

  • رانرهای عمودی (Vertical Runners)؛ واقع در دو طرفِ قاب‌ها برای جابجایی عمودی آنها نسبت به هم
  • پایه‌های قابل تنظیم (Adjustable Legs)؛ قابل نصب در ترازهای ارتفاعیِ گوناگون جهت انتقال بار

بدین ترتیب، موجودیتی جدید در فضاهای شهری برپا می‌شود که بعنوان یک المانِ معماری که مرتبا در زمان و مکان تغییر می‌کند، قابل درک است.

*  از تغییر واژه‌ی Transformer و تبدیل آن به Stairsformer حاصل شده‌است.

طرح پله ی انگلیسی( Stairsformer  Transformer Staircase)

طراح: حسام حسنی پور ( از تهران)

محل پروژه: سایت آزاد

پست الکترونیکی: hesam_hasanpour@yahoo.com

۱۳۹۷-۳-۲۷ ۰۳:۳۹:۴۵ +۰۴:۳۰ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷|معماری امروز دسته بندی ها|برچسب ها: , , |