معرفی رتبه سوم مسابقه ی طراحی مدرسه ی شش کلاسه ی روستای ده نو- جیرفت اثری از سمن بزازیان، محمدرضا خسروی، مهدیه رحیمی طرقی ( از تهران)

رتبه سوم مسابقه ی طراحی مدرسه ی شش کلاسه ی روستای ده نو- جیرفت 

دومین دوسالانه ی ملی معماری، شهرسازی و طراحی داخلی ایران (۱۳۹۵-۱۳۹۳)


کلید واژگان و عباراتی که پس ازشنیدن صحبت های بچه های روستای ده نو ما را به فکر واداشت:

 دانش آموزان: مهندس ساختمان بشم،  لیسانس،  آب سردکن،  کولر داشته باشه، خوشگلش کنن، زمین فوتبال، تور والیبال، کیا میخوان برن شهر؟ ما…

 ما: روستا، آزاد، تعلق خاطر، شهربازی، کانون پرورش فکری کودکان، اقلیم، جیرفت، محروم، تابستان، ده نو، پارک، پویایی، روحیات کودک روستایی، ایجاد انگیزه برای ادامه تحصیل، اوقات فراغت…

مدرسه محیطی برای آموزش تئوری و عملی دانش آموزان می باشد که علاوه بر ایجاد شرایط با کیفیت آموزشی، موجب افزایش سطح فرهنگ و همچنین پرورش و تربیت آن ها می گردد که اهمیت این مسئله در بستر طرح مورد نظر که در یکی از مناطق محروم به شمار می رود بیشتر به چشم می خورد. در مناطق شهری فضاهایی مختص کودک، ازجمله شهربازی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، پارک ها  و شهر کتاب کودکان و … وجود دارد که کودک با حضور در آن ها احساس ارزشمندی می کند و این فضاها نقش مهمی را در ارتقا روابط اجتماعی آن ها بازی میکند و متأسفانه نبود این فضاها در مناطق روستایی بسیار مشهود و قابل تآمل می باشد. در نتیجه رویکرد ما در طراحی باید به سمت جبران این کمبودها درمناطق روستایی  پیش رود و به جرأت بتوان ادعا کرد که فضای مدرسه می تواند مهم ترین نقش را  به عنوان  قرارگاه رفتاری کودکان روستا برای ایجاد احساس ارزشمندی و تعلق خاطر ایفا کند. با نگاهی اجمالی به  تعداد قابل توجهی از مدارس ، این موضوع مشهود است که در اکثر آن ها فضاهای پر و خالی (توده و فضای باز) کاملاٌ از هم تفکیک شده هستند که این ترکیب از پویایی لازم و همچنین روحیات کودکان روستایی برخوردار نمی باشد. قرارگیری سایت پروژه مورد نظردر روستای ده نو از توابع شهر جیرفت، واقع در استان کرمان با اقلیم گرم و نسبتاٌ مرطوب از یک سو و تلاش برای ایجاد پویایی و حس سرزندگی در محیط مدرسه از سوی دیگر، ما را بر آن داشت تا از ترکیب فضای باز و بسته در طراحی استفاده کنیم و فضای مدرسه را به امتداد محیط زندگی کودکان روستا تبدیل کنیم. باتوجه به قرارگیری سایت پروژه در نزدیکی جاده برای ایجاد حس امنیت و همچنین مقابله با آلودگی صوتی ناشی از تردد خودروها، لکه گذاری اولیه توده در دو سوم غربی سایت صورت گرفته است. زمین فوتبال در سمت شرقی زمین و با اختلاف ارتفاع منفی یک و نیم متری از سطح جاده قرار گرفته است. برای دست یابی به ترکیب هرچه بیشتر فضاهای پر وخالی با هم، توده کلی را بر اساس کاربری  دو قسمت آموزشی و پرورشی تقسیم شده است و فضاهای اداری و خدماتی به صورت مفصلی ارتباط دهنده این دو فضا به هم می باشد. بر خلاف طرح متداول مدارس که کلاس ها در دو سوی یک راهرو قرار می گیرند، در این طرح با  تعریض و برداشتن سقف این راهروها، آن ها تبدیل به یک حیاط مرکزی شده است که به عنوان فضای جمع  و تقسیم  فضاها از آن استفاده می شود و در امتداد این حیاط مرکزی، حیاط های با مقیاس بزرگ تر برای فعالیت های صبحگاه و همچنین حیاط بازی دانش آموزان واقع شده است. این حیاط ها به طور پیوسته با هم در ارتباطند و هیچ توده ای امتداد بصری و فیزیکی محیط باز را قطع نکرده است، که این امر سبب می گردد دانش آموزان در هیچ فضایی خود را محصور حس نکنند و همواره تجربه برخورد با سکانس های مختلفی از فضاهای باز برای آن ها فراهم است. با مطالعه ساختاری بناهای بومی منطقه  و تحلیل آن ها دریافتیم که ساکنان این مناطق برای مقابله با شرایط نامساعد اقلیمی (گرمای شدید)، از سکونتگاه هایی به نام ” کپر” استفاده می کردند. این کپرها متشکل از یک ستونک های چوبی عمودی و مایل میباشد که فضای واسط این ستونک ها با بوته های خار پر می شود و این خارها به صورت متناوب آبیاری می گردند و در نهایت با یک سقف از جنس نی و چوب پوشیده می شوند. بهره گیری از این شیوه ساخت کمک زیادی به ایجاد اختلاف دما بین فضاهای درون و بیرون می کند. با توجه به شرایط اقلیمی پروژه، در طراحی قسمت آموزشی،  هر کلاس به صورت یک دانه در نظر گرفته شده است. هم چنین برای مقابله با باد های مزاحم جنوبی  و جنوب غربی که مهم ترین متغییر انرژی در شکل گیری و گسترش شهر جیرفت بوده است و تبدیل این عامل مزاحم به یک فرصت برای کاهش درجه حرارت، یک مانع فیزیکی با فاصله ۲٫۵ متری در ضلع جنوبی هر کلاس قرار داده شد. این مانع فیزیکی، یک دیوار خار برگرفته از سازه کپر می باشد و متشکل از یک قاب فلزی می باشد که دو سمت آن با یک صفحه مشبک فلزی پوشانده شده است و فضای واسط این دو شبکه با بوته های خار موجود در منطقه پر می شود و این خارها توسط سیستم آبیاری فاگ (Fog) به صورت متناوب مرطوب می گردند. جریان باد گرم و مزاحم جنوب و جنوب غربی پس از عبور از این دیوارهای خار خنک و معتدل شده و از طریق بازشوهای مقابل این دیواره ها وارد کلاس می شود و شرایط آسایش را برای دانش آموزان فراهم می آورد. این دیواره ها به ابعاد ۲۸۰*۱۲۰*۴۰ سانتی متری ،با قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه ای امکان جهت گیری مناسب را در مقابل باد داشته و همچنین نقش  یک سایه بان عمودی را ایفا میکند.        

طراحان: سمن بزازیان، محمدرضا خسروی، مهدیه رحیمی طرقی

رندرینگ: محسن دهقانی ( از تهران)

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  انکار مردم در پارادایم زیبایی شناسی فقر! | محسن اکبرزاده
۱۳۹۷-۴-۲۹ ۲۱:۵۴:۵۶ +۰۴:۳۰ ۸ خرداد ۱۳۹۷|آموزشی-تحقیقاتی, دوسالانه معماری و شهرسازی, مسابقات, معماری امروز دسته بندی ها|برچسب ها: , |