معرفی رتبه اول دومین مسابقه ی معماری داخلی فضاهای عمومی هنر معماری اثری از علی سوداگران، نازنین کازرونیان

معرفی رتبه اول در بخش معماری داخلی فضاهای عموی

دومین مسابقه ی معماری داخلی هنرمعماری


تاریخچه :

آب انبار دیوان خانه یکی از آب انبارهای  عام المنفعه ای است که به دستور کریم خان زند بین سالهای ۱۱۶۳ تا ۱۱۹۳ ه . ق در شیراز  ساخته شد . طرح این آب انبار برگرفته  از معماری دوران صفویه است که شامل یک راه پله سنگی به عرض ۳متر و یک مخزن به ابعاد ۱۵ « ۱۵ و  عمق ۱۰ متر می با شد .  این آب انبار  در  شمال شرقی میدان توپخانه و در کنار ساختمان دیوان خانه  شیراز قرار دارد . بر روی این آب انبار  در گذشته ساختمانی به نام نقاره خانه وجود داشته که برای رسانیدن پیام های مهم به مردم ساخته شده بوده که هم اینک ویران شده است . علاوه براین بنای پشت آن که شامل بادگیری برای تهویه هوای درون آب انبار بوده ، نیز به کلی ویران شده است . میان این آب انبار و ساختمان دیوان خانه مکانی وجود داشته که آن ساختمان نیز هم اینک ویران شده و تنها یکی از قوس های آن بر روی دیوار دیوان خانه به جای مانده است .  آب انبار های کریم خانی در تاریخ ۱۳۵۵/۸/۱۴ با شماره ۹۳۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثیت رسیده است .

احیاء آب انبار دیوان خانه :

در طول تاریخ این سرزمین به علت کمیود  آب  همواره  با مشکلات فراوانی  روبرو  بوده است  و  این جبر  جغرافیایی عامل پیدایش سازه هایی  هوشمندانه  و  بسیار  دقیقی بوده که کنترل  و  استفادۀ  آب  را  در  مصارف گوناگون  برای  مردمان آن  دوره  ها امکان پذیر می ساخته . سازه هایی همانند پل ، بند ، قنات ،  آب انبار ، حمام ، کانال آب رسانی ، آسیاب آبی ، گاوچاه و …….. .   

آب انبار دیوان خانه که از مجموعه  آب انبار های کریم خانی است که در دوره زندیه ساخته شده در سال ۱۳۸۸ مرمت گردید و در همان سال به موزه سازه های آبی استان فارس تغییر کاربری  یافت تا محلی جهت معرفی این  سازه های  آبی باشد ، که  به مرور در حال نابودی هستند . در مجموع ۲۴ تابلو و ۸ ماکت بازدیدکنندگان را با عنوان و عملکرد  دیگر سازه های آبی استان آشنا می سازد .

ایده های طراحی و احیاء :

ایده اصلی در احیاء این  بنا  ، حضور فیزیکی آب بود که به عنوان  فصل  مشترک  تمامی این سازه ها  و  موضوع پروژه ( موزه سازه های آبی ) الزامی  می نمود و این حضور فیزیکی  در طول مسیر  بازدید ، موکدأ در ناخودآگاه بازدیدکنندگان از اهمیت کنترل و استفاده آب در طول تاریخ که عامل ساخت این بناها بوده حکایت می کند . نحوه  نمایش  آب  با  الهام  از  معبد آناهیتا  (خدای آب )  بیشابور  ،  در سطح  وسیع  کف  به عمق ۱۰ سانتی  متر  انجام  شد  تا  انعکاس  محیط  در آب و گذر بازدیدکنندگان  بر  روی آن  تداعی گر  حس روحانی و تقد س  آب  برای این  مردمان در طول  تاریخ  باشد . 

مصالح مصرفی :

تمامی سازه های الحاقی در این فضا ، از شیشه های لمینیت  شده سکوریت و  استیل  ضد زنگ  انتخاب گردید ، سطوح کف  از شیشه استفاده شد تا کمترین تأثیر بصری بر فضا و مقاوم در برابر رطوبت باشد و  بازدیدکنندگان با حرکت بر  روی  آن  حس تعلیق در فضا ، نور و آب را تجربه کنند .

سیستم ساخت :

فریم ها و کلیه اتصالات از استیل ضد زنگ انتخاب گردید  تا  به مقاومت شیشه ها کمک کند و در رطوبت دچار  زنگ زدگی نشوند و همچنین  رنگ  خنثی  استیل  و  سطح  آیینه ای  آن  ، منعکس کننده  محیط باشد و خود در  فضا  حل شو د  و  به شفافیت سازه های الحاقی کمک کند . تمامی سازه ها به صورت پیش ساخته در کارگاه ساخته و پس از حمل به محل بوسیله پیچ و  مهره های  استیل بر   روی  پایه های قابل تنظیم به یکدیگر متصل  شدند  و  در  فاصله ای  10  سانتی متری بر روی آب نصب گردید. به علت نشست ساختمان در راه پله و تغییر تراز ها و  خیز های پله های ورودی ، این مسیر بازدید با نرده ای از جنس  استیل  تا بالای راه پله جهت سهولت حرکت (به علت  خیز زیاد  پله ها ) امتداد  یافت و سطح  شیشه های کف پله ها سندبلاست  شد  تا زبری سطح شیشه ها مانع از سقوط بازدیدکنندگان گردد .

 نورپردازی :

در  نورپردازی  از  لامپ های LED  با  ولتاژ  12 و ۲۴  ولت  با بازدهی هر وات ۱۲۵ لومن  استفاده گردید  تا علاوه  بر  مصرف پایین  برق و طول  عمر بالای چراغ  با  ولتاژ  ایمن  خطر  برق گرفتگی در آب و جود نداشته باشد . سعی گردید اتصال چراغ ها به  مسیر  بازدید  به گونه ای  باشد که  منبع  نور  به  صورت مستقیم دبده نشود و تنها هاله ای از سایه  روشن  ها  مسیر و تابلو هارا نشان دهد تا فضا تحت تأثیرنورهای پراکنده قرار نگیرد . از  لامپ های  LED  با   رنگ   کهربایی  (  2100 کلوین  )   با درخشندگی   بالا   که   عمومآ   جهت    د یواره های   آجری  بناهای تاریخی استفاده میشود انتخاب گردید تا در تضاد با سردی  رنگ ساروج  بدنه و  آب    راکد  کف  ،  به    محیط   گرمی   ببخشد   و  فضای زنده و پویا خلق کند که گویی آتش  به دور  آب  ، جهت روشنایی و گرمی بر افروخته شده است . 

 

 

 

آب انبار دیوان خانه ( موزه ی سازه های آبی استان فارس

طراح: علی سوداگران، نازنین کازرونیان

محل اجرا: مجموعه زندیه شیراز

زیربنا: ۳۰۰ مترمربع

تاریخ تکمیل: ۱۳۸۸