FRANK GEHRY

SANTA  MONICA,  CALIFORNIA

این خانه که برای سکونت خود معمار در اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰ طراحی شد، باز آفرینی کنایه آمیز یک خانه‌ی حومه‌ای معمولی ساخته شده در اوایل سده‌ی بیستم است. گه‌ری با الهام پذیرفتن از موج عوام گرایانه‌ی «ابلهانه و معمولی» ونچوری (که گه‌ری نخستین بار آن را در مرکز خرید ناحیه‌ی سانتا مونیکا به کار برده بود)، تصمیم گرفت ساختار قاب چوب بستی را نمایان سازد و سپس این فرم نسبتاً عریان را با پوشش آزاد و کلاژ مانند جدیدی متشکل از مواد و مصالح خیابان‌های تجاری امریکایی (ورق آهن موج‌دار و حصار توری سیمی) بپوشاند. او با توسل به این مصالح، همزمان هم ذهنیت نادرست مبنی بر تعلق خانه‌های حومه‌ای به طبقه‌ی متوسط را به مبارزه طلبید و هم کل شرایط پردردسر ابر شهرهای امریکا را به انتقاد گرفت.

در همین ارتباط بخوانید!  مایکل گرِیْوْز

گه‌ری، به معنای واقعی کلمه، با استفاده «استراتژی ساختارشکنِ» پیشگامانی چون گوردون ماتا کلارک نقاش، تصویری فوق العاده مبهم و دوپهلو به وجود آورد. همیشه هنگامی که پای ویرانه‌های متروکه یا بناهای در دست ساخت در میان است، بحث درباره‌ی چنین رویکردی دشوار می‌نماید.خانه‌ی گه‌ری ترکیب و کلاژی است شاعرانه و پیراسته از عناصری حاوی اشارات فراوان به تاریخچه‌ی غنی هنر و معماری سده‌ی بیستم. پیوند ظریف و سنجیده‌ی آهن موج‌دار، توری سیمی، شیشه‌ی مسلح، چوب بست‌های عریان و پوشش کهنه نما یادآور کورت شویتِرز هستند:

نه تنها مرتسباو(Merzbau) مشهور او، بلکه همچنین کلاژ زیبایی که از دور ریختنی‌های شهر صنعتی ساخته بود. طرح گه‌ری همچون پله‌ای است که شویتِرز را از یک گوشه‌ی قرن به روبرت راوشنبرگ در گوشه‌ی دیگر متصل می‌سازد؛ پله‌ای که گه‌ری کوشید آن را در قالب فرهنگ معماری معاصر و با استفاده از این کلاژ  چوب بست‌های عریان و تیرهای شیروانی چوب سرو و پوشش چند لایه‌ی بام، به تصویر درآورد. بخش‌های خاصی از این ویرانه، همانند شبکه‌ی تیرهای نمایان شیروانی در زیر لبه‌ی بام، به شکلی تحریک کننده غیر قابل دسترسی باقی گذاشته شد. از سوی دیگر، از آنجا که بنای اولیه با بخشهای الحاقی بزرگی توسعه پیدا کرد، برخی از عناصر رایجی که معمولاً همراه با محیط بیرونی به ذهن متداعی می‌شوند، در طرح گه‌ری سر از فضای داخلی درآورده‌اند. برای نمونه می‌توان به پنجره‌ای اشاره کرد که در ساختمان پیشین، خارجی به شمار می‌آمد و اینک با پوشش جدیدی از شیشه‌ی آینه‌ای، بخشی از قفسه‌ی دارو شده است.

در همین ارتباط بخوانید!  خانه‌ی مطالعه‌ی موردی شماره 9 | ارو سارینن

گه‌ری هسته‌ی نمادین خانه را از اتاق نشیمن پیشین (که در جای خود باقی ماند) به بخش الحاقی آشپزخانه منتقل کرد که از بالا نور می‌گیرد و در میان پوسته‌ی بیرونی آهن موج دار و قاب چوب بستی اولیه‌ی خانه معلق است. این فضا به کمک یک مکعب شیشه‌ای با قاب چوبی مسقف شد که به نظر می‌رسد از بالا بر سازه‌ی اصلی خانه‌ی اولیه فرو افتاده است. بدین گونه هم یک نورگیر سقفی فراهم شد و هم پنجره‌ای پیش آمده برای حجم جدید آشپزخانه و غذاخوری جدید به وجود آمد.

رویکرد گه‌ری متضمن ادغام کامل همه‌ی مرزهای جداکننده‌ی معماری از هنر است. شمّ تیز و هنرمندانه‌ی او بر شماری از معماران جوانتر کالیفرنیای جنوبی، از جمله فرانک ایزرائل، تأثیر گذاشته و او را، هرچند ناخواسته، به بنیان گذار مکتب کالیفرنیایی جدیدی تبدیل کرده است، مکتبی در چهره‌ی گه‌ری به صورت رقیبی جدید، نیرومند، مستقل و ظاهراً پرطرفدار، برای آوانگارد قرن بیستمی درآمده است.

در همین ارتباط بخوانید!  استیون هال