فراهم کردن فضایی آرامش‌بخش و دنج در گوشه‌ای از منزل، چیزی است که بسیاری از مردم طالب آن هستند. این افراد می‌کوشند، در قسمتی از خانه‌های خود، بخشی را دلنشین‌تر و گرم‌تر از سایر قسمت‌ها ترتیب دهند تا بعد از یک روز پُرمشغله در آن مستقر شوند و به استراحت بپردازند. بدیهی است این فضا یک مبل یا یک صندلی را برای نشستن طلب می‌کند که اصطلاحاً باید گرم و نرم باشد تا بتوان روی آن به‌راحتی لم داد و بعد از یک روز کاری خسته‌کننده، دَمی آسود.

آیا می‌توان صندلی مناسب تری از «صندلی رَحِمی» برای آن فضا پیشنهاد کرد؟ کافیست جنین را در شکم مادر در نظر بگیرید: بدون شک، امن‌ترین و گرم‌ترین مکان برای زندگی جنینْ رحم مادر است؛ صندلی رحِمی با همین کانسپت طرّاحی و ساخته شده است؛ وسیله‌ای است که می‌توانید در آن آرام بگیرید و از محیطی دنج، گرم و راحت لذّت برده و استراحت کنید. صندلی رحمی مانند یک محفظه، بدنِ فردی که روی آن می‌نشیند را پوشش می‌دهد‌؛ زمانی که روی آن قرار می‌گیرید می‌توانید پاهای خود را به‌راحتی همانند یک جنین به سمت شکم جمع کنید ــ از این رو یادآور وضعیّت قرارگیری نوزاد در شکم مادر است. این صندلی برای زندگی امروزی وسیله‌ای کارآمد است، به‌خصوص اگر شما عادت به چُرت‌زدن‌های کوتاهِ بعد از ظهرها داشته باشید!

صندلی رحمی یک صندلی سفارشی بود که جهت استفاده شخصی خانم فلورنس کْنول، همسر آقای هانس کْنول بنیانگذار شرکت معتبر کْنول، طرّاحی شد. صندلی رحمی در سال ۱۹۴۸ زمانی متولّد شد که خانم فلورنس کْنول از ارو سارینن، معمار معروف فنلاندی، خواست تا صندلی‌ای برایش طرّاحی کند که وقتی روی آن استراحت می‌کند، بسیار دنج و راحت باشد و او را در خود جای دهد و بتواند به‌راحتی روی آن چُرت بزند. خانم کْنول، زیرکانه این پیشنهاد را به شخص مناسبی داده بود، چراکه می‌دانست ارو سارنین پیش از آن در طرّاحی صندلی‌های اُرگانیک به چارلز ایمز کمک کرده و به همراه او صندلی‌ای طرّاحی کرده که در مسابقه‌ی طرّاحی اُرگانیک برای مبله‌کردن خانه که توسّط موزه‌ی هُنرهای معاصر (MoMA) در سال ۱۹۴۰ برگزار شده بود، جایزه‌ی اوّل را به خود اختصاص داده است. جایزه‌ی باارزش اوّل به صندلی‌ای تعلّق گرفته بود که طرّاح یا طرّاحانش توانسته بودند فُرم، کارایی و متریال را با هم هماهنگ کنند، و مجموعه‌ی نهایی از لحاظ زیبایی‌شناسی هم حرفی برای گفتن داشت. بنابراین شاید کمتر کسی مانند ارو سارینن که از دوستان خانواده‌ی کْنول بود می‌توانست از عهده‌ی طرّاحی اُرگانیک یک صندلی برآید و صندلی‌ای خلق کند که تا امروز مشهور و پُرطرفدار باقی بماند.

صندلی رحمی توسّط شرکت کْنول آمریکا و دقیقاً بر اساس طرح و محاسبات سارینن ساخته شد، و بعداً یک زیرپایی با ساختاری هماهنگ با صندلی، طرّاحی و به آن اضافه گردید تا مجموعه‌ای بی‌نظیر برای استراحت فراهم گردد. این صندلی یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانه‌های طرّاحی اُرگانیک و طرّاحی مُدرن اسکاندیناوی در اواسط قرن بیستم است. اسکلت صندلی از جنس فایبرگلاس به‌صورت قطعه‌ای یکپارچه ساخته شده که دور تا دور آن را با لایه‌ای از اسفنج پوشانیده‌اند و لایه‌ای خارجی از جنس پارچه، بافت بیرونی صندلی را تشکیل می‌دهد. بدنه‌ی فایبرگلاس به‌نحوی قالب‌گیری شده که محلّی ویژه برای قرار دادن دست‌ها در حین نشستن وجود داشته باشد و از آن مهم‌تر برای افرادی که عادت دارند در حین چُرت زدن پاهای خود را همانند یک جنین در رحم مادر جمع کنند، امکان قرارگیری پاها نیز روی آن قسمت وجود دارد. میله‌های باریک استیل که با کرُم پوشش داده شده‌اند، پایه‌های صندلی را تشکیل می‌دهند و تشک‌هایی نیز برای راحتی بیشتر در قسمت مسند و تکّیه‌گاه در نظر گرفته شده است.

هم به لحاظ کانسپت و هم به لحاظ فُرم طرّاحی، صندلی رحمی یادآور مبل راحتی چارلز ایمز است؛ ایمز می‌خواست مبل راحتی که طرّاحی می‌کند، همانند یک دستکش بیس‌بال، فرد را در بر گیرد و محیطی امن و راحت برای فرد به‌‌وجود بیاورد؛ سارینین هم می‌خواست صندلی راحتی طرّاحی کند که فردی که روی آن می‌نشیند را در آغوش گیرد و به او اجازه دهد بی‌پروا روی آن لم دهد.

سارینن معتقد بود: «یک صندلی، نباید وقتی کسی روی آن نمی‌نشیند، همچون یک مجسّمه در گوشه‌ای از خانه قرار گیرد و کسی به آن توجّه چندانی نکند، بلکه باید پشتوانه‌ای از ایده و فلسفه درون خود داشته باشد که همه را به تفکّر وا دارد.» همانند ایمز که توجّه زیادی به مقوله‌ی آناتومی و نقش آن در طرّاحی مبلمان داشت، در طرّاحی صندلی رحمی، سارینن نیز به این فکر می‌کرد که صندلی مورد نظر باید به‌نحوی طرّاحی شود که افراد بتوانند هر طور که بخواهند روی آن بنشینند، نه اینکه مجبور باشند به شکل خاص و تعریف شده‌ای روی آن قرار گیرند.

قیمت صندلی رحمی بین ۳۰۰۰ تا ۴۳۰۰ دلار است و مجموعه‌ی صندلی رحمی در کنار زیرپایی ۱۲۰۰ دلاری خود، حدود ۵۵۰۰ دلار ارزش دارد. با این ارقام، شاید باید این صندلی را یک وسیله‌ی لوکس و گران‌قیمت بنامیم، امّا باید به این نکته توجّه کرد که وسیله‌ای را به منزل می‌بریم که نقطه‌ی تحوّلی در تاریخ طرّاحی مبلمان به شمار می‌آید و علاوه بر این، راحتی و آرامش ما را پس از یک روزِ کاری برای نشستن و آسودن تضمین می‌کند. صندلی رحمی همچنان توسّط شرکت معتبر کْنول در اندازه‌های استاندرد، متوسّط و کوچک تولید می‌شود.

در همین ارتباط بخوانید!  ساختمان های دانشگاه نیویورک | مارسل برویر