آرامش در حضور دیگران: درباره داوری جایزه ساختمان سال ایران محمد باقر طباطبایی: مشاور عالی علمی جایزه ساختمان سال ایران

جناب آقای مهندس محمد باقر طباطبایی، از پیشکسوتان حرفه که به عنوان مشاور عالی علمی جایزه ساختمان سال ایران تیم برگزاری را مفتخر به همراهی نموده اند در یادداشتی به زیر و بم جایزه و نقاط پیدای و پنهان آن پرداخته اند. متن این یادداشت به شرح ذیل است:

 

آرامش در حضور دیگران
درباره داوری جایزه ساختمان سال ایران


در بسیاری از رویدادهای جوایز و جشنواره های هنری جهان، مثلا در جشنواره سینمایی، آثار و برساخته های هنری با نام و نشان و مشخصات کامل برای هیأت داوران شناخته شده و معتبر به نمایش در می آید و داوران با شناخت نسبت به اثر و سازنده یا سازندگان آن، داوری و رتبه بندی می کنند و خرس و شیر و سیمرغ و . . . میدهند.

در معماری هم میتوان چنین کاری کرد. در جوایز اصولا همینطور بوده و به همین گونه عمل می شده است. زیرا که نمیتوان معمار بنایی ساخته شده را ( که ساخته شده بودن شرط اصلی اغلب جوایز معتبر و نیم معتبر معماری است) پنهان کرد و مدعی شد که داوران جایزه بدون توجه به شخصیت و سایر آثار و گفته های معمار، او را شایسته جایزه دانسته اند. به واقع جایزه معماری مانند جایزه سینمایی، اغلب نه به یک اثر خاص، بلکه به فرایندی از خلاقیت فردی در دورانی طولانی زندگی حرفه ای، داده میشود. شاید به همین سبب، برای کارهای اول کارگردانان و . . . مسیری ویژه و میدانی خاص تعبیه و گشوده میشود.

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  اعلام فینالیست‌های جایزه‌ی ساختمان سال ایران(۱۳۹۶) جهت بازدید حضوری داوران از آثار

 

اما سخن گفتن رویارو با آفریننده اثر و در جایزه معماری با معمار، چطور؟ در سایر جشنواره ها و رویدادهای جایزه ای هنری چنین چیزی سابقه ندارد یا لااقل معروف نیست. اینکه داوران بتوانند در مدتی معین با آفریننده اثر هنری یا معمار گفتگو کنند و توضیحات او را در باره اثر هنری یا بنا بشنوند، متن داوری را به سوی ایدئولوژی، سوق می دهد. زیرا که توضیحات گاهی فارغ از ارزش و محتوای اثر، و در باره رویکرد و گرایش معمار تدوین میشود. همچنین  مخاطره اینکه کسانی که اصولا بنای ساخته شده را بی نیاز از توضیح گفتاری و نوشتاری میدانند یا آنکه اصولا در این کار توانایی چندانی ندارند، در سایه کسانی قرار بگیرند که طرح های کمتر ارزشمند خود را میتوانند با فراوان گفتن و زیبا گفتن، ارزشمند و پربها جلوه دهند، یقینا ایجاد میشود. 

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  پیوند معماری مدرن با معناگرایی / روایت برادران فتوره‌چیانی از پروژه "خانه کبوتر" برنده جایزه ساختمان سال ایران

 

مگر آنکه داوران آن اندازه کارکشته و آزموده و سردوگرم چشیده باشند که بتوان امیدوار بود در تأثیر اینگونه سخن آوری ها و فراخ سخنی ها قرار نمیگیرند. ضمن اینکه باید توجه کرد که رویداد جایزه معماری، رسانه ای است که درست بودنش همان اندازه مهم است که مطمئن بودن مخاطبان به آن. بنابراین به همان اندازه که درستکار و آگاه بودن داوران و استوار بودن ایشان برای تأثیر نگرفتن از شیوه سخن آوری معماران شرکت کننده در جایزه باید احراز شود، جامعه مخاطبان نیز باید داوران را به این صفات از قبل شناخته باشند و در باره ایشان از این لحاظ تردیدی نداشته باشند.  آیا در جایزه‌ی ساختمان سال – هنرمعماری، این ملاحظات رعایت شده است؟ آیا رعایت این ملاحظات به اطلاع عموم مخاطبان رسیده و اطمینان ایشان نسبت به آن جلب شده است؟ آیا شرکت کنندگان احتمالی در جایزه ساختمان سال، در باره فرایند و جزییات آن تردیدی ندارند؟

بیشتر بخوانید، بیشتر آگاه باشید!  فراخوان جایزه دویست میلیون ریالی ساختمان سال ایران (۱۳۹۶)

 

علاوه بر این:

احتمال اینکه میان داوران یا بین داوران و شرکت کننده در جایزه گفتگویی چالشی دربگیرد و پرسش و پاسخ هایی هم مبادله شود، اندک نیست و اهمیت و تأثیرش هم زیاد است. بنابراین لازم است قواعدی روشن و محکم وضع شود که در هنگام شنودن توضیحات طرح، هیچیک از داوران حق هیچگونه پرسشی (حتی در حد بازشنوندن کلمه ای که مبهم بیان شده) ندارند و در حضور معمار شرکت کننده در باره کار یا سخنان معمار با یکدیگر مباحثه نمیکنند. البته وضع قواعد موضوعی است و اجرایش موضوعی دیگر است. این کار نیازمند تجربه و درک شخصی از موضوع و فرایند جوایز و مسابقات معماری است و به سادگی و ارزان به دست نمی آید. امید است برگزارکنندگان این رویداد خلاق و فراگیر، به این موضوعات ظاهرا ساده اما در واقع موثر، توجه کنند.

 

از کانال تلگرامی دیدبان معماری

۱۳۹۶-۱۱-۱ ۰۸:۲۸:۲۲ +۰۳:۳۰ ۱ بهمن ۱۳۹۶|نقد و نظریه, نگاه سردبیر دسته بندی ها|برچسب ها: , , |